Archivo de ‘sociedade’ Category

Trampulleiros

Mércores, 24 de Outubro, 2012

O deporte está conmocionado polo enésimo escándalo no mundo do ciclismo, unha disciplina na que xa calquera gañador parece tan falso como o bico da azafata que entrega o premio. Lance Armstrong acaba de ser desposuído deses sete tours que cada verán gañaba con esa superioridade manifesta que demostran os grandes atletas, pero que ao final só resultaron ser froito dun engano que provoca vergoña allea. A loita contra a dopaxe segue facendo caer mitos nun mundo que derruba ídolos con tanta facilidade como Saturno devoraba aos seus fillos, pero tamén a crise económica serviunos para descubrir trampulleiros por todas as esquinas. Políticos que maquillaban orzamentos, banqueiros que niquelaban contas e engordaban as súas pensións, empresarios que defraudaban ou corrompían para quedar con contratos públicos, policías e funcionarios que poñían o cazo a cambio de facer a vista gorda.

Tan escandalosa é a súa historia como a de Armstrong, que non só decepcionou aos amantes do ciclismo, senón tamén aos que o viron como un exemplo de superación desa enfermidade que aínda causa tantas mortes. Por iso, a tolerancia cero non só debe aplicarse á dopaxe, senón a cantos pillos buscan o éxito polo atallo da treta.

A maleta

Martes, 10 de Xullo, 2012

Non sei quen foi o ideólogo do galano que recibiron hai uns días os titulados cos mellores expedientes na última promoción de universitarios galegos, pero agasallar a uns rapaces que representan a unha das xeracións mellor preparadas cunha maleta semella unha burla nos só para eles e os seus pais, senón para un pobo que da a impresión que só lles desexa un futuro mellor lonxe do seu país.

A foto dos mozos marchando cara as súas casas tirando do troley gustaríame vela pero asumindo o papel de arrieiros eses políticos que queren convertir o ensino en Galicia nun luxo ou nun sacrificio cada vez máis inalcanzable para as familias galegas.

Resulta tamén curioso ver como se está a menospreciar o esforzo entre os alumnos, xa non só con galanos de dubidoso gusto, senón coa retirada de bolseiros como os que premiaban a excelencia e que foron suprimidos logo da entrada do PP no Goberno da Xunta. Estas becas seguen sen embargo a ofrecerse noutras comunidades como a de Madrid, adonde acabarán indo moitos deses mozos que agora representan o mellor do no noso país.

Como dixo un político francés unha vez: “Se fas grandes cousas, atraerás grandes mentes. Se fas cousas pequenas, atraerás mentes pequenas; e as mentes pequenas por regla xeral traen problemas… Logo, temos grandes problemas”.

Enredados

Mércores, 6 de Xuño, 2012
Apenas  acabamos de descubrir as redes sociais de internet e xa valen millóns de dólares en bolsa e empezan a crear problemas. Un motín dos xogadores da selección española acaba de botar por terra a prohibición de usar twitter ou facebook durante a concentración da Eurocopa e aínda que algúns futbolistas se gaban do trunfo, non se paran a pensar que a medida, máis que coartar a súa liberdade, buscaba protexer a uns mozos habituados a unha comunicación plana da tentación de exhibir sen filtros as súas limitacións fronte a unha xauría de millóns de internautas preparados para facer sangue da súa inxenuidade.
Algúns artistas como David Bisbal, co seu comentario sobre as pouco transitadas pirámides durante as revoltas en Egito, ou escritores como Pérez Reverte, que se mofou das bágoas de Moratinos na súa despedida, xa comprobaron que pensar en voz alta e a través dunha rede social pode desprestixiar unha carreira, e tras ser noticia polos seus desafortunados ‘tuits’, seguramente xa se miden máis á hora de darlle ao clic a calquera ocorrencia.
Logo de máis dun ano enganchado ás redes, aínda asisto como espectador ante a avalancha de comentarios que leo, moitos ocurrentes, a maioría intranscendentes e algúns tamén prescindibles. Aínda así, creo no seu futuro, pero sempre que se aplique a receita de toda a vida para o seu uso: o sentido común.

Cultura de saldo

Xoves, 24 de Maio, 2012

Os grandes artistas xa non enchen estadios, suspéndense concertos de vellas glorias ao non venderse as entradas e cada vez hai menos diñeiro das administracións, fundacións e obras sociais para actuacións. A cultura está de saldo, do mesmo xeito que tantos outros sectores
económicos, pero a cuestión é saber se este desinterese colectivo polos contidos creativos se debe a uns petos cada vez máis baleiros ou a unha crise existencial dos autores. “Non me dá a gana reinventarme”, advertía hai días Buenafuente tras coñecerse a cancelación do seu programa de humor intelixente, que se autocondenou ao fracaso pola ausencia desa innovación que sempre se lle esixe aos artistas. That’s entertaiment é a frase coa que os estadounidenses definen todo aquilo ideado para encher o lecer dun xeito lúdico e sen máis ambición que deixar bo sabor de boca a quen paga a súa entrada. Con todo, en España non fixeron seu este lema os autores, máis preocupados nos últimos anos por recadar dereitos por propiedade intelectual que por facer gozar o público. E, claro, agora están pagando as consecuencias cun descenso no número de espectadores e, polo tanto, da caixa. Sen apenas subvencións, con internet fomentando o gratis total e cada vez con menos produción imaxinativa, a industria cultural adoece e, coma todos nós, si, necesita reinventarse.

Mestres

Mércores, 25 de Abril, 2012
Participo nun curso cunha vintena de profesores e a piques de despedirnos dame por mentar a bicha. Por que a opinión pública se alarma polos recortes en sanidade, pero non en educación? Os educadores saltan como resortes dos seus asentos para propor casuística sobre os efectos que se derivarán, non polo feito de que teñan que estar toda a xornada laboral nos centros e que eles consideran un argumento dos políticos para desviar a atención, senón pola redución do profesorado ou polo incremento do ratio de alumnos por aula. Eu expóñolles que quizá teñen un problema de comunicación coa sociedade e alguén propón implicar máis aos pais na defensa a escola pública, para que a súa non se vexa como unha reivindicación interesada. «Os efectos destes recortes non se visualizarán de forma inmediata, coma un copago farmacéutico ou un aumento das listas de espera, terán un efecto a longo prazo», comenta alguén durante un encontro que se asemella xa máis a unha sesión de terapia de alcohólicos anónimos.
Concluímos sen achar máis consolo que o de saber que o docente é un oficio vocacional, no que hai de todo como en botica, pero onde abundan os profesionais que seguramente multiplicarán esforzos para que o produto final, o futuro cidadán, non sexa defectuoso. Xa o dicía Pitágoras, educade aos nenos e non será necesario castigar aos homes.

O século do medo

Mércores, 7 de Marzo, 2012

Aínda que non o imaxinabamos a finais dos noventa, estamos a vivir un inicio de século caracterizado pola cultura do medo. O efecto 2000 foi só un avance do que nos esperaba co paso dos anos, pero aquel engano co que os xigantes da informática lograron disparar os seus beneficios e, de paso, advertir da súa capacidade para amedrentarnos foi unha falcatruada comparado co pánico global inflixido por Bin Laden e os seus secuaces a unha cidadanía que se viu exposta ao crime indiscriminado.

Superada en parte a alarma terrorista, infundíusenos pavor con pandemias supostamente incontrolables, con desastres naturais impredicibles ou cos efectos para a saúde das novas tecnoloxías ou os alimentos manipulados. Pero nos últimos anos os encargados de atenazarnos son os mercados, unha entelequia integrada polos grandes capitais que sempre dirixiron os nosos destinos, pero que aproveitaron o momento de incerteza para facerse co control da máquina do pánico.

Agora aos nosos medos convencionais, como a enfermidade, a morte, a violencia ou a inseguridade, unimos outros como a inestabilidade laboral, a perda de propiedades ou a volatilidade dos aforros, polo que, de seguir esta escalada alarmista, case vai ser mellor que se cumpra a profecía maia e descansemos todos en paz.

O inimigo

Xoves, 23 de Febreiro, 2012

Hai palabras que desde que alguén lles dá un ton hilarante, resulta imposible que teñan outro diferente. Por iso cando escoitei o xefe de Policía de Valencia referirse aos estudantes do instituto Lluís Vives como o inimigo, veume á cabeza a imaxe de Gila, vestido de militar e teléfono en man, preguntándolles aos do outro bando a que hora ían atacar.

As declaracións sobre a brutal carga dos antidisturbios realizadas por Antonio Moreno, que non é un recentemente chegado ao cargo pois foi nomeado por Rubalcaba, converteron este dirixente policial e á Subdelegada do Goberno en Valencia neses absurdos personaxes cos que falaba Gila xusto desde o momento en que trataron de xustificar a contundencia empregada contra uns mozos que cortaron a rúa para protestar sen a autorización preceptiva.

Pero aínda que os axentes foron só un brazo executor dos que cren que a orde se mantén fomentando o medo, algunhas das imaxes que se viron sobre o trato dado ao “inimigo” amosan que cando se acende a chispa da violencia, resulta moi difícil sufocar o lume. Por iso os novos gobernantes deste país, que seguramente afrontarán nos próximos meses moitas máis protestas e cortes de tráfico, deberían recordar antes de dar a orde de ataque aquela frase de Lluis Vives na que advertía: “Xamais é nociva a reprensión aínda que veña do teu inimigo”.

Unha andorrana en apuros

Mércores, 8 de Febreiro, 2012
A crise neste país ten xa moitas caras e nomes, aínda que a última que se nos presentou nos medios de comunicación soa a culebrón televisivo. Porque a lamentable historia de Arantxa Sánchez Vicario non impresiona polas presuntas penurias económicas que di estar sufrindo senón polas miserias que saen á luz sobre unha familia que durante anos amasou millóns a conta dos títulos e patrocinios publicitarios na elite deportiva. A publicación dun libro no que a exnúmero un do tenis mundial repudia aos seus pais por dilapidar a súa fortuna ten guión de película de serie B e supón o contrapunto ás miles de españois arruinados polo paro e as débedas que tratan de saír adiante con dignidade e sen converter as súas historias persoais en caldo de cultivo do telelixo.
Arantxa non é a primeira nena prodixio explotada polos seus pais, asesores ou representantes, algo do que se puido ter dado conta antes de cumprir os corenta, aínda que parece que o seu problema é que xa non pode ter o nivel de vida do que gozou nas dúas últimas décadas. Ademais, parte das súas penurias veñen a conta do diñeiro que lle reclama a Axencia Tributaria por fixar a súa residencia durante anos no paraíso fiscal de Andorra, mentres gozaba de axudas olímpicas españolas. Pois mire vostede, se Facenda somos todos, pois que non se lle perdoe nin un euro.

Saber escoitar

Mércores, 14 de Decembro, 2011
Son dos que se adica máis a fisgar nas redes sociais que a alimentalas. É unha deformación profesional que aos do meu gremio ocórrelles tamén no súper, o bar ou a parada do bus, onde con disimulo poñemos a orella nas conversacións alleas para colmar a nosa curiosidade ou para ver se pescamos unha noticia. Tamén son dos que deixan falar ao interlocutor para que se desafogue ante alguén afeito a atender a todo tipo de historias, a pesar de que creo que, como dicía Oscar Wilde, o máis perigoso de escoitar é que te poidan convencer.
E como escoitador que son, ata me resulta incómodo converter o columnismo en opinión, pois os xornalistas non somos os máis indicados para xulgar as decisións tomadas por aqueles que recibiron a autorización das urnas, dos consellos de administración ou, nalgún caso, de Deus, pero si creo que estamos para denunciar a arbitrariedade, a mentira, o abuso ou o delito.
Estes días fálase nos medios e na rúa dos moitos problemas que nos aburan ou do derbi Madrid-Barcelona, pero tamén da noticia de que o xenro do xefe do Estado aproveitouse da súa condición para facer negocios presuntamente ilícitos, unha información que indignou ao interfecto. Tras semanas de titubeo, a Casa Real actuou, sobre todo, porque sabe que o mellor mecanismo de autodefensa é escoitar o que se di e actuar.

El muro que nos une y aísla

Mércores, 30 de Novembro, 2011

Se cumplen once años de la concesión a la muralla de Lugo de la acreditación como Patrimonio Mundial, un simbólico título que pretende justo lo contrario de su original cometido, impedir el acceso de extraños a la ciudad. Y es que la declaración de la Unesco se antojaba como el mejor reclamo para impulsar la llegada masiva de turistas, algo que después de una década apenas se ha notado en la estadística de pernoctaciones, ya que la muralla por sí solo no basta para enganchar durante unos días al típico turista, que con una vuelta por su adarve da por satisfecha su curiosidad.
Pero al menos a lo que ha contribuido el reconocimiento mundial es a aumentar la autoestima del lucense, que hoy en día puede presumir dentro y fuera de Lugo de vivir en una ciudad situada en el mapa de los lugares que merece la pena ver una vez en la vida.
Por mucho que intenten convencernos nuestros políticos, está claro que la muralla no va a ser ningún reactivo milagroso para una actividad económica limitada como la nuestra, ya que hay cientos de legados históricos repartidos por el mundo a los que viajeros y turoperadores darán antes prioridad. Otra cosa es que algún día nos decidiésemos a levantar todas esas joyas escondidas en el subsuelo de Lucus Augusti y que nos apresuramos a tapar cada vez que se descubren, quizá porque el espíritu de amurallarnos frente al invasor va en el ADN del lucense.