Non sei se somos un pobo enfermo ata o extremo no que definiu Alcides Arguedas a súa Bolivia de principios do século XX, onde os terratenentes se negaban a impulsar o ferrocarril porque os indíxenas xa lles transportaban gratis as colleitas.
As axencias de cualificación, os grandes investidores, os burócratas da UE, as potencias dominantes desa mercacomunidade… ata os guionistas de programas de humor foráneos diagnostícannos esa doenza que só ten un remedio: unha involución na autoestima que nos converta de novo neses amables indíxenas que se conformaban co pan e o sal para non importunar o señor, que é quen mellor sabe o que nos convén.
O novo Goberno central comezou a aplicar o remedio importado sen demasiado convencemento, aínda que consciente de que coa anestesia aplicada polos seus antecesores dificilmente se vai alterar o aturdimento xeral que se vive. Conxelación de soldos, subida de impostos, reforma laboral xa non son palabras tabú para uns políticos que souberon implantar na sociedade a mensaxe de que mal de moitos é un consolo, aínda que sexa de fatos.
Quedo coa estratexia dos sindicatos ante a situación, esperar a ver como reaccionan os traballadores ante a terapia de choque aplicada antes de botarse á rúa. Pois que non se estrañen se desta o enfermo foxe tamén do acompañante.

Todos os que se expoñen na platea saben que están suxeitos á tiranía da crítica e quen pretenda escapar da súa intolerante acidez, que saiba que está condenado ao ostracismo. Que falen dun, aínda que sexa ben, din os máis intelixentes, aínda que son os considerados xenios os máis remisos a someterse ao comentario dos seus contemporáneos, quizais porque a súa arte ou pensamento está destinado a permanecer no tempo e non a diluírse no efémero éxito. Aínda que poida que estes non necesiten de acicates, porque a súa autoestima, lonxe de quedar atrapada no lodo da vaidade, é unha fiable folla de ruta. Pero ai daquel creador que tema ao látego, porque súa nunca será a admiración das vindeiras xeracións, pois se hai algo que sementan aqueles que dedican as súas horas a escudriñar no labor alleo é o hábito polo traballo e a constante superación, conscientes de que a casualidade non se emparella coa mestría. Soren Kierkegaard dicía que un crítico se parece moitísimo a un poeta, coa única diferenza de que non ten penas no corazón nin música nos beizos, claro que o filósofo danés non tivo en conta que os analistas tamén sofren os embates da vida e teñen tamén os seus propios censores. A miña máis férrea crítica marchou o pasado venres para sempre e déixame libre para cabalgar sen fusta, quizais porque crea que non a necesito, aínda que a terei presente a cada liña.

Adoitan saír á luz en tempos de crises, cando as administracións rascan os petos para atender sobre todo a necesidades urxentes (pago de nóminas, auxilio social..), aínda que existiron ao longo dos tempos. O seu estourido coincide ademais con alardes de celo da Xustiza, un poder independente no estado democrático, pero que se nutre dos Orzamentos Xerais e, polo tanto, ten unha dependencia económica e política inherente.
Refírome aos casos de corrupción política, o único factor á alza na nosa bolsa de miserias e que estes días ten varias frontes abertas que compiten en cheirume segundo se van coñecendo detalles sobre os protagonistas. Finiquitado o pelotazo urbanístico, principal rexenerador da cleptocracia en España, e cos principais implicados pillados en ‘deshabillé’, asistimos a xuízos orais, comparecencias ante instrutores e filtracións de sumarios que lonxe de abraiarnos, corroboran a teoría de Max Weber de que canto menos evolucionado sexa un país, maior é a súa exposición aos gobernos de ladróns.
Seguramente esta crise desembocará nun cambio de modelo económico, social e se cadra político, pero o que parece seguro é que nos intestinos do Estado sempre haberá parásitos capaces de devorar fondos públicos co beneplácito de políticos, partidos e xuíces; sempre que haxa diñeiro dabondo, claro.

Físicamente non ten moito parecido coa personaxe interpretada por Harvey Keitel en Pulp Fiction, aínda que o papel que a partir de agora terá que desempeñar o sexto presidente de Goberno da democracia española si que se asemella ao labor daquel señor Lobo que chegaba para solucionar problemas.
Na película, Keitel aparecía de súpeto para axudar a unha banda de asasinos chafalleiros a esconder un cadáver, papeis nos que hoxe en día poderiamos recoñecer ao goberno de Zapatero e á débeda española.
Pero se a complexa escena foi resolta polo señor Lobo aplicando sentido común e autoridade, o problema que terá que solucionar Mariano Rajoy e o seu equipo ten pinta de que non se remedia só con ordes e recortes, senón que fai falta moita confianza e sorte para que funcionen as medidas deseñadas.
Un afamado economista dicía fai uns meses que o único bo deste 2011 é que será mellor que 2012 e o novo goberno ten a partir de hoxe o encargo de intentar conseguir que os expertos se volten a equivocar ao igual que o fixeron cando non chegaron a predicir a crise financeira ou o estalido da burbulla inmobiliaria.
E ogallá Mariano Rajoy acabe convertido nese presidente que solucione problemas, aínda que debe ser consciente de que, como ben dicía o señor Lobo, «que sexas unha personalidade non significa que teñas personalidade».

Advirten os apocalípticos que a imposibilidade de facer efectiva unha nova guerra mundial da que ningún estado, fortuna ou iluminado sairía ben parado é o que alenta esta desestabilización que chamamos crise, pero que vai camiño de converterse en depresión. Esta teoría conspiratora, que podería servir para armar un best seller, ata reconforta se de verdade todo o malo que lle poida pasar aos países desenvolvidos (o resto seguirá sufrindo como sempre) é que gran parte da súa clase media perda as súas casas e aforros, e se vexa condenada a empezar de cero, como vítimas ilesas dun tsunami.
Non creo que o banco Goldman Sachs domine o mundo nin que Standard & Poor’s poida quitarlle a triplo A a humanidade, pero si que penso que as súas ameazas convenceron aos dirixentes mundiais de que a súa marxe de manobra é limitada. E por iso, do mesmo xeito que nos prolegómenos da Segunda Guerra Mundial os militares tomaron o control para impor o discurso das armas, agora son os grandes inversores os que ditan as normas aos gobernos para que non adopten decisións que afecten aos seus clientes. De haber guerra invisible, queda por saber o grao de irritación social que se pode xerar. De momento só uns centos de miles de indignados se mobilizaron, pero ata o capital ridiculiza agora en anuncios de telefonía a súa acción consensuada. Quizá algo inquietan.

Se cumplen once años de la concesión a la muralla de Lugo de la acreditación como Patrimonio Mundial, un simbólico título que pretende justo lo contrario de su original cometido, impedir el acceso de extraños a la ciudad. Y es que la declaración de la Unesco se antojaba como el mejor reclamo para impulsar la llegada masiva de turistas, algo que después de una década apenas se ha notado en la estadística de pernoctaciones, ya que la muralla por sí solo no basta para enganchar durante unos días al típico turista, que con una vuelta por su adarve da por satisfecha su curiosidad.
Pero al menos a lo que ha contribuido el reconocimiento mundial es a aumentar la autoestima del lucense, que hoy en día puede presumir dentro y fuera de Lugo de vivir en una ciudad situada en el mapa de los lugares que merece la pena ver una vez en la vida.
Por mucho que intenten convencernos nuestros políticos, está claro que la muralla no va a ser ningún reactivo milagroso para una actividad económica limitada como la nuestra, ya que hay cientos de legados históricos repartidos por el mundo a los que viajeros y turoperadores darán antes prioridad. Otra cosa es que algún día nos decidiésemos a levantar todas esas joyas escondidas en el subsuelo de Lucus Augusti y que nos apresuramos a tapar cada vez que se descubren, quizá porque el espíritu de amurallarnos frente al invasor va en el ADN del lucense.