Críticos

26 de Xaneiro , 2012

Todos os que se expoñen na platea saben que están suxeitos á tiranía da crítica e quen pretenda escapar da súa intolerante acidez, que saiba que está condenado ao ostracismo. Que falen dun, aínda que sexa ben, din os máis intelixentes, aínda que son os considerados xenios os máis remisos a someterse ao comentario dos seus contemporáneos, quizais porque a súa arte ou pensamento está destinado a permanecer no tempo e non a diluírse no efémero éxito. Aínda que poida que estes non necesiten de acicates, porque a súa autoestima, lonxe de quedar atrapada no lodo da vaidade, é unha fiable folla de ruta. Pero ai daquel creador que tema ao látego, porque súa nunca será a admiración das vindeiras xeracións, pois se hai algo que sementan aqueles que dedican as súas horas a escudriñar no labor alleo é o hábito polo traballo e a constante superación, conscientes de que a casualidade non se emparella coa mestría. Soren Kierkegaard dicía que un crítico se parece moitísimo a un poeta, coa única diferenza de que non ten penas no corazón nin música nos beizos, claro que o filósofo danés non tivo en conta que os analistas tamén sofren os embates da vida e teñen tamén os seus propios censores. A miña máis férrea crítica marchou o pasado venres para sempre e déixame libre para cabalgar sen fusta, quizais porque crea que non a necesito, aínda que a terei presente a cada liña.

Cleptocracia

11 de Xaneiro , 2012

Adoitan saír á luz en tempos de crises, cando as administracións rascan os petos para atender sobre todo a necesidades urxentes (pago de nóminas, auxilio social..), aínda que existiron ao longo dos tempos. O seu estourido coincide ademais con alardes de celo da Xustiza, un poder independente no estado democrático, pero que se nutre dos Orzamentos Xerais e, polo tanto, ten unha dependencia económica e política inherente.
Refírome aos casos de corrupción política, o único factor á alza na nosa bolsa de miserias e que estes días ten varias frontes abertas que compiten en cheirume segundo se van coñecendo detalles sobre os protagonistas. Finiquitado o pelotazo urbanístico, principal rexenerador da cleptocracia en España, e cos principais implicados pillados en ‘deshabillé’, asistimos a xuízos orais, comparecencias ante instrutores e filtracións de sumarios que lonxe de abraiarnos, corroboran a teoría de Max Weber de que canto menos evolucionado sexa un país, maior é a súa exposición aos gobernos de ladróns.
Seguramente esta crise desembocará nun cambio de modelo económico, social e se cadra político, pero o que parece seguro é que nos intestinos do Estado sempre haberá parásitos capaces de devorar fondos públicos co beneplácito de políticos, partidos e xuíces; sempre que haxa diñeiro dabondo, claro.

Paco e as súas medallas

28 de Decembro , 2011
A miña infancia non son recordos de ningún patio machadiano, senón dun puñado de abueletes ao abrigo do salón da miña casa repasando os seus achaques e augurando o desastre para un país orfo pola morte dun señor baixiño, con gorra de prato e co peito infestado de medallas. Anos despois cheguei a entender o cauto silencio do meu avó fronte á behemencia dos seus interlocutores na defensa de quen pasará á historia por usar primeiro o terror do paredón e logo o medo do illamento social ou o cárcere para conter calquera conato de subversión. Ao señor Elías collerao a Guerra Civil na madurez dos corenta, con varios fillos que manter e cun currículo republicano que tivo que esconder ata os seus oitenta. A pesar da obrigada discreción, a súa creo que foi unha vida feliz, a mesma que lles foi negada a aqueles que non puideron conter o seu odio ao ditador e aos que o arrouparon durante anos. 
Malia todo non creo que institucións caducas como a Deputación deban quitarlle nin unha soa desas medallas a Franco nin á Falanxe nin aos Primo de Rivera, como quere facer agora a de Lugo, porque son o mellor recordatorio do pavor no que sumiron durante décadas a millóns de persoas neste país. Ademais, tampouco me estraña que haxa deputados provinciais que, como alegan, non queiran entrar no xogo de quitar condecoracións, aínda que a eses o meu avó catalogábaos como mexamedallas.

Señor Lobo

22 de Decembro , 2011

Físicamente non ten moito parecido coa personaxe interpretada por Harvey Keitel en Pulp Fiction, aínda que o papel que a partir de agora terá que desempeñar o sexto presidente de Goberno da democracia española si que se asemella ao labor daquel señor Lobo que chegaba para solucionar problemas.
Na película, Keitel aparecía de súpeto para axudar a unha banda de asasinos chafalleiros a esconder un cadáver, papeis nos que hoxe en día poderiamos recoñecer ao goberno de Zapatero e á débeda española.
Pero se a complexa escena foi resolta polo señor Lobo aplicando sentido común e autoridade, o problema que terá que solucionar Mariano Rajoy e o seu equipo ten pinta de que non se remedia só con ordes e recortes, senón que fai falta moita confianza e sorte para que funcionen as medidas deseñadas.
Un afamado economista dicía fai uns meses que o único bo deste 2011 é que será mellor que 2012 e o novo goberno ten a partir de hoxe o encargo de intentar conseguir que os expertos se volten a equivocar ao igual que o fixeron cando non chegaron a predicir a crise financeira ou o estalido da burbulla inmobiliaria.
E ogallá Mariano Rajoy acabe convertido nese presidente que solucione problemas, aínda que debe ser consciente de que, como ben dicía o señor Lobo, «que sexas unha personalidade non significa que teñas personalidade».

Saber escoitar

14 de Decembro , 2011
Son dos que se adica máis a fisgar nas redes sociais que a alimentalas. É unha deformación profesional que aos do meu gremio ocórrelles tamén no súper, o bar ou a parada do bus, onde con disimulo poñemos a orella nas conversacións alleas para colmar a nosa curiosidade ou para ver se pescamos unha noticia. Tamén son dos que deixan falar ao interlocutor para que se desafogue ante alguén afeito a atender a todo tipo de historias, a pesar de que creo que, como dicía Oscar Wilde, o máis perigoso de escoitar é que te poidan convencer.
E como escoitador que son, ata me resulta incómodo converter o columnismo en opinión, pois os xornalistas non somos os máis indicados para xulgar as decisións tomadas por aqueles que recibiron a autorización das urnas, dos consellos de administración ou, nalgún caso, de Deus, pero si creo que estamos para denunciar a arbitrariedade, a mentira, o abuso ou o delito.
Estes días fálase nos medios e na rúa dos moitos problemas que nos aburan ou do derbi Madrid-Barcelona, pero tamén da noticia de que o xenro do xefe do Estado aproveitouse da súa condición para facer negocios presuntamente ilícitos, unha información que indignou ao interfecto. Tras semanas de titubeo, a Casa Real actuou, sobre todo, porque sabe que o mellor mecanismo de autodefensa é escoitar o que se di e actuar.

Teorías para a crise

9 de Decembro , 2011

Advirten os apocalípticos que a imposibilidade de facer efectiva unha nova guerra mundial da que ningún estado, fortuna ou iluminado sairía ben parado é o que alenta esta desestabilización que chamamos crise, pero que vai camiño de converterse en depresión. Esta teoría conspiratora, que podería servir para armar un best seller, ata reconforta se de verdade todo o malo que lle poida pasar aos países desenvolvidos (o resto seguirá sufrindo como sempre) é que gran parte da súa clase media perda as súas casas e aforros, e se vexa condenada a empezar de cero, como vítimas ilesas dun tsunami.
Non creo que o banco Goldman Sachs domine o mundo nin que Standard & Poor’s poida quitarlle a triplo A a humanidade, pero si que penso que as súas ameazas convenceron aos dirixentes mundiais de que a súa marxe de manobra é limitada. E por iso, do mesmo xeito que nos prolegómenos da Segunda Guerra Mundial os militares tomaron o control para impor o discurso das armas, agora son os grandes inversores os que ditan as normas aos gobernos para que non adopten decisións que afecten aos seus clientes. De haber guerra invisible, queda por saber o grao de irritación social que se pode xerar. De momento só uns centos de miles de indignados se mobilizaron, pero ata o capital ridiculiza agora en anuncios de telefonía a súa acción consensuada. Quizá algo inquietan.

El muro que nos une y aísla

30 de Novembro , 2011

Se cumplen once años de la concesión a la muralla de Lugo de la acreditación como Patrimonio Mundial, un simbólico título que pretende justo lo contrario de su original cometido, impedir el acceso de extraños a la ciudad. Y es que la declaración de la Unesco se antojaba como el mejor reclamo para impulsar la llegada masiva de turistas, algo que después de una década apenas se ha notado en la estadística de pernoctaciones, ya que la muralla por sí solo no basta para enganchar durante unos días al típico turista, que con una vuelta por su adarve da por satisfecha su curiosidad.
Pero al menos a lo que ha contribuido el reconocimiento mundial es a aumentar la autoestima del lucense, que hoy en día puede presumir dentro y fuera de Lugo de vivir en una ciudad situada en el mapa de los lugares que merece la pena ver una vez en la vida.
Por mucho que intenten convencernos nuestros políticos, está claro que la muralla no va a ser ningún reactivo milagroso para una actividad económica limitada como la nuestra, ya que hay cientos de legados históricos repartidos por el mundo a los que viajeros y turoperadores darán antes prioridad. Otra cosa es que algún día nos decidiésemos a levantar todas esas joyas escondidas en el subsuelo de Lucus Augusti y que nos apresuramos a tapar cada vez que se descubren, quizá porque el espíritu de amurallarnos frente al invasor va en el ADN del lucense.

Cinco millones esperando

4 de Novembro , 2011

Son casi cinco millones y deberían estar en el centro del debate político durante la campaña electoral que comienza mañana por la noche, aunque seguramente los candidatos solo los utilicen estos días para hacer demagogia y prometerles un futuro menos incierto que el actual.

El desempleo es ahora mismo, según el CIS, la principal preocupación de los españoles, esa que siempre ocupaba puestos menos destacados cuando las bombas de Eta eran semanales o los escándalos de corrupción ni se daban contado con los dedos de las manos.

El modelo económico que los gobiernos europeos usaron como manual fracasó, pero en España parece que se pagaron más caros los errores y ese índice de paro del 21,5%, que llega al 45,7% en el caso de los jóvenes, es la prueba irrefutable de que ningún gobierno, ni estatal ni autonómico, es capaz de encontrar soluciones, hasta el punto de que son pocos los que confían en que tras el 20-N haya un cambio de tendencia.

Inquieta ver, por ejemplo, como en Andalucía hay hasta 1,2 millones de trabajadores sin empleo o que en Galicia estemos en niveles de récord, con 226.000 gallegos en paro. Pero aún preocupa más ver que en estos días de precampaña lo único que parece importar a los políticos es si son ellos los más limpios o si tras las elecciones se va o no a negociar con Eta. ¿Pero acaso esta gente no se entera de qué es lo que de verdad preocupa a los españoles?

Parón na industria do lume

26 de Outubro , 2011
O máis eficaz dos plans contra incendios da Xunta de Galicia púxose en marcha o domingo pola tarde. Utilizou os medios máis efectivos cos que conta, a borrasca do Atlántico, e atacou de raíz os lumes que durante as últimas semanas arrasaban os montes abandonados da Galicia interior e aos escasos e anciáns veciños que viven na súa contorna. Atrás quedaban xornadas de medo, desesperación e rabia dos que confiaban en ver crecer plantacións de árbores encamiñadas a pagar hipotecas de fillos e netos ou a axudar á maltreita economía duns xubilados coa paga media máis baixa de España.
Coa chegada da proverbial chuviscada, tamén bota o peche a industria do lume, que cada ano devora os orzamentos da Consellería de Medio Rural para contratar peonadas, carrocetas, avións e helicópteros que non terían razón de ser se houbese esa xestión eficaz e sostible do monte. Esa mesma promesa incumprida que fai anos realizaba en Pontevedra e manguerita en man xunto a unha fogata o actual presidente galego.
Coa chegada das choivas agora polo menos poderán seguir de vacacións ou irse a ver partidos ao Bernabéu coa conciencia tranquila aqueles altos cargos da Xunta aos que non lles altera que se arrase o monte mentres o lume non lles toque os seus cotos de caza ou o ‘fin de semana’ da leira. Galicia xa non arde, pero por desgraza sempre cheira a chamusquina.
 

As conquistas do 15-M

20 de Outubro , 2011

O movemento 15-M non deixa indiferente a ninguén e a demostración de forza do sábado, na que indignados dunhas mil cidades do mundo saíron á rúa a esixir cambios nun sistema político e económico que cren fracasado, seguro que faría reflexionar aos que só viron nel unha algarada inducida desde os partidos de esquerda para desprestixiar a esa dereita da que non están tan afastados. Con todo, as protestas, acampadas e caceroladas de pouco serven se os que deben resolver os problemas non cren nas solucións que lles expón a rúa. Quizá por iso o 15-M debería ir, como ocorre no xogo do Risk, conquistando territorios un a un, centrando a súa forza para que unha vez se acade un cambio, se traballe en reivindicar un novo punto. Porque a diferenza dunha revolución contra un goberno ou un ditador, esta revolta global desátase en sociedades con poderes adquisitivos, nivel de benestar ou perspectiva de crecemento diferente, aínda que tamén cun denominador común, a capacidade de control dos mercados sobre o poder político.
 
A campaña contra os desafiuzamentos é un bo exemplo da forza que ten o movemento e que, de lograr un cambio legal, multiplicaríase e achandaría o terreo para tratar de conseguir outro territorio. Estratexia e constancia para que o 15-M non acabe, como lles ocorría aos personaxes daquela película, atrincheirado en Kamchatka.